حضرات آیات عظام، میرزا محمد کبیر قمی و میرزا ابوالقاسم قمی

حاج ميرزا محمد کبير قمی یکی از علما و اساتيد بزرگ حوزه قم در قرن چهاردهم هجری است. او در سال ۱۲۹۰ قمری در شهرستان قم متولد شد و پس از پيمودن مقدمات علوم و سطوح فقه و اصول وارد تهران شد و مدتها از محضر شيخ فضل الله نوری و آيت الله گيلانی استفاده نمود سپس عازم نجف اشرف گرديد و چند سال نيز از محضر آخوند خراسانی، حاج ميرزا حسين خليلی و علامه یزدی استفاده خارج علوم نمود و خود به درجه اجتهاد و استادی رسيد.

اين فقه عاليقدر در علم اصول و تفسير، فقه و رجال حديث و ادبيات مهارت داشت. معظم له کتاب جواهر و عروة الوثقی را حاشيه نمود و رسائلی در اصول و فروع به رشته تحرير برد.

آيت الله کبير از سال ۱۳۳۸ قمری قبل از ورود حاج شيخ به قم در سلک علما و مدرسين حوزه و مروجين مکتب بود. دوران زعامت ايشان با عصر مرحوم حاج شيخ و آيات ثلاث مقارن و همزمان بود. آيت الله کبير در مسجد امام حسن قم اقامه جماعت می نمود و سالها از مدرسين علمای قم در رديف آيات و اساتيد بزرگ حوزه محسوب بود.

اين آيت بزرگ و استاد عالی مقام سالها ملجأ و پناه مردم قم و علمای حوزه بود و پس از عمری تحصيل و تعليم و تعلم و خدمت به اسلام و مسلمين، سرانجام در سال ۱۳۶۹ قمری وفات نمود و در یکی از راهروهای حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله مدفون گردیدند

🌼🌼🌼🌼🌼

زندگی‌نامه میرزا ابوالقاسم قمی

میرزای قمی در سال ۱۱۵۰ق در روستای دره باغ (در منطقه جاپلق، دهستانی در ۱۲ کیلومتری بروجرد)[۱] متولد شد. چون از منطقه گیلان است، او را گیلانی و جیلانی[۲]و چون متولد شفت است، شفتی‌اش خوانده‌اند.[۳]

میرزای قمی در سال ۱۲۳۱ق در شهر قم وفات یافت و در قبرستان شیخان قم مدفون شد. سال تولد او را ۱۱۵۱ و ۱۱۵۳ و درگذشتش را ۱۲۳۳ نیز گفته‌اند.[۴]

پدر وی عالمی فاضل، جامع کمالات و زاهدی عابد بود. وی را ملا حسن[۵] و آخوند ملا حسن می‌خواندند.[۶]۹ او از مردم شفت (از توابع فومن) بود که در جوانی به حوزه علمیه اصفهان و سپس به جاپلق رفته بود.[۷]کتاب کأس السائلین نوشته اوست.[۸]

دامادان

• میرزا ابو طالب قمی؛ فقیه متکلم، محدث و دانشمند علم اصول است.[۹]
• ملا أسد اللّه بروجردی (متوفای ۱۲۷۰ق)؛ او سه فرزند از دختر میرزا دارد که آنان را محمدون ثلاث می‌گویند؛ میرزا فخر الدین محمد و جمال الدین محمد و نور الدین محمد. هر سه فرزند از پدر اجازه روایت و اجتهاد گرفته‌اند.[۱۰]
• مولی محمد خوانساری؛[۱۱]
• ملا علی بروجردی؛[۱۲]
• میرزا علی رضا طاهری قمی؛[۱۳]
• شیخ علی بحرینی؛
• ملا محمد نراقی (متوفای ۱۲۹۷ق)؛ مولف مشارق الاحکام. وی فرزند ملا احمد نراقی مولف معراج السعاده است. از میرزای قمی اجازه اجتهاد دارد.[۱۴]

وفات

میرزای قمی در سال ۱۲۳۱ق درگذشت. پیکرش در قبرستان شیخان در کنار زکریا بن آدم دفن شد. شیخ عباس قمی می‌گوید در عالم رویا میرزا را دیدم٬ گفت: شفاعت اهل قم با من است.[۱۵]

هیئت متوسلین به حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها

طبق روال هر ساله میهمان یکی از علما میباشد و امسال 1340 ه ش نیز ما میهمان روح ملکوتی هر دو میرزای قمی میباشیم،

قبرستان شیخان

قبرستان شیخان قم از قدیمی‌ترین قبرستان‌های تاریخی جهان اسلام است که جایگاه ویژه‌ای در میان عاشقان اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) دارد.

‌به گزارش ایسنا، قبرستان شیخان دومین قبرستان تاریخی جهان اسلام با قدمتی بیش از ۱۲ قرن، جایگاه ابدی بسیاری ازعالمان و بزرگانی است که ستاره‌های نورانی آسمان شیعه و روشنی بخش راهِ آدمیان بعد از خود هستند.

 

در این قبرستان اصحابی از چند ائمه(ع)، بزرگانی مانند میرزای قمی و شخصیت‌های دینی و عرفانی مانند میرزاجواد ملکی تبریزی و ... مدفون هستند.
 

برای آشنایی با تاریخچه مزار مقدس شیخان و شخصیت های مدفون شده در قبرستان با مسئول فرهنگی این مزار مقدس حجت الاسلام مهدی خویی به گفت و گو پرداختیم.

 

حجت الااسلام خویی در ارتباط با تاریخچه شیخان در قم به ایسنا گفت: سال ۲۰۱ هجری قمری سال ورود حضرت فاطمه معصومه (س) به قم است که ایشان بعد از ۱۷ روز سکونت در منزل موسی بن خزرج که از اشعریون بود، از دنیا می روند. موسی بن خزرج منزل خودش و محل مدفن حضرت معصومه(س) که باغ بابلان بود را وقف می‌کند و باغ بابلان به قبرستان بابلان تبدیل می شود که وسعت قبرستان از مضجع شریف حضرت فاطمه معصومه(س) تا چهارراه بازار قم است. 

 

وی افزود: در مقبره شیخان چند تن از اصحاب ائمه از جمله زکریا بن آدم و زکریا بن ادریس از اصحاب و راویان امام جعفر صادق (ع)، امام رضا(ع) و امام جواد(ع) در آن مدفون هستند.

 

خویی در مورد بزرگترین شخصیت خاندان اشعری قمی عنوان کرد: وی وکیل ارجمند امام رضا(ع) و امام جواد(ع) بود و به فرموده امام رضا(ع) وجود زکریابن آدم در قم همانند موسی بن جعفر(ع) برای اهل بغداد است‌.

 

مسئول فرهنگی قبرستان شیخان ضمن اشاره به این که زکریابن آدم از افعال و رفتار مردم قم رنجیده خاطر شد و قصد ترک قم را می کند، ولی امام رضا(ع) به وی عتاب می کند زکریا من تو را مرجع و عَلَم و نشانه قرار دادم و حق خروج از قم را نداری چون به واسطه تو بلا از مردم قم دفع می شود و اهل شفاعت هستی، عنوان کرد: وی مورد اعتماد امام رضا(ع) در دین و دنیا بود.

 

وی با اشاره به اینکه طبق آثار برجای مانده از گذشتگان اولین قبر مدفون شده از خاندان اشعریون در قبرستان شیخان زکریا بن ادریس ملقب به ابو جریرقمی است‌، افزود: ایشان پسرعموی زکریا بن آدم و از اصحاب امام صادق (ع) امام کاظم (ع) و امام رضا(ع) است.

 

حجت الاسلام مهدی خویی درباره بزرگان و محدثین خاندان اشعری که در قبرستان شیخان دفن شده اند، گفت: آدم بن اسحاق اشعری قمی برادرزاده زکریا بن آدم از راویان و محدثان جلیل القدر قم است و استادِ احمدبن محمدبن خالد برقی صاحب کتاب محاسن بود.

 

مسئول فرهنگی قبرستان شیخان سخنان خود را با روایتی از امام رضا(ع) به پایان رساند: امام رضا(ع) فرمود کسانی که قادر نیستند (ما)ائمه را زیارت کنند، دوستان شایسته ما را زیارت کنند.

 

برای زیارت دوستان شایسته امامان ابتدا باید مقبره و مزارهای شریف عزیزان را بشناسیم که در این گزارش به شخصیت سه تن از بزرگان خاندان اشعریون پرداختیم و در گزارش های بعدی با سایر ستاره های نورانی آسمانِ شیخان آشنا می شویم.